Świadczenie „Aktywnie w domu” wynosi 500 zł miesięcznie na dziecko i przysługuje w okresie od miesiąca, w którym dziecko kończy 12 miesięcy, do końca miesiąca, w którym kończy 35 miesięcy. Jest przeznaczone dla rodziców, którzy opiekują się dzieckiem w domu i nie pobierają na nie innego świadczenia z programu Aktywny Rodzic. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie do ZUS.

Komu przysługuje świadczenie „Aktywnie w domu”?

Prawo do świadczenia może mieć matka lub ojciec, jeśli dziecko mieszka i pozostaje na utrzymaniu rodzica. Mogą o nie wystąpić rodzice pozostający w związku małżeńskim, w związku nieformalnym oraz rodzic samodzielnie wychowujący dziecko. W określonych przypadkach wniosek może złożyć także opiekun faktyczny dziecka, który wystąpił o jego przysposobienie. ZUS opisuje również zasady dla rodziców po rozwodzie i przy opiece naprzemiennej orzeczonej przez sąd.

Podstawowe warunki dotyczą wieku dziecka i rodzaju opieki. Dziecko powinno mieć od 12 do 35 miesięcy; rodzic nie powinien pobierać na nie „Aktywnie w żłobku” ani „Aktywni rodzice w pracy”. Świadczenie nie jest uzależnione od dochodu. Co do zasady jest skierowane do osoby nieaktywnej zawodowo, której nie przysługuje świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”, oraz do rodziny, w której dziecko nie korzysta z instytucji uprawniającej do „Aktywnie w żłobku”.

Prawo może zależeć też od szczególnych okoliczności. Przykładowo ZUS wskazuje ograniczenia dotyczące pieczy zastępczej, pozbawienia władzy rodzicielskiej, świadczeń pobieranych za granicą oraz wcześniejszego rodzinnego kapitału opiekuńczego. Dlatego przed złożeniem wniosku sprawdź pełną listę wyjątków w oficjalnym serwisie gov.pl – uzyskaj świadczenie Aktywnie w domu.

Ile wynosi i na jaki okres jest przyznawane?

Kwota wynosi 500 zł miesięcznie na dziecko, niezależnie od dochodu rodziny. Przy opiece naprzemiennej ustalonej orzeczeniem sądu każde z rodziców może otrzymać połowę kwoty za miesiąc. ZUS wypłaca świadczenie na rachunek bankowy podany we wniosku.

Okres uprawnienia zaczyna się pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko kończy 12 miesięcy, a kończy się ostatniego dnia miesiąca, w którym kończy 35 miesięcy. Jeśli chcesz otrzymać świadczenie od miesiąca pierwszych urodzin, złóż wniosek właśnie w tym miesiącu. Gdy złożysz go później, świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku — nie zakładaj automatycznego wyrównania za wcześniejsze miesiące.

Po osiągnięciu przez dziecko granicy wieku prawo do tej formy wsparcia ustaje. Jeśli opieka lub sytuacja zawodowa rodziny zmieni się wcześniej, sprawdź, czy możesz przejść na inną formę programu. W danym czasie na to samo dziecko nie można pobierać dwóch świadczeń „Aktywny Rodzic”.

Jak złożyć wniosek o „Aktywnie w domu”?

Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie. Możesz skorzystać z konta eZUS, aplikacji mZUS, portalu Emp@tia albo bankowości elektronicznej, jeśli bank udostępnia taką usługę. Postępowanie prowadzi ZUS, a informacje o sprawie znajdziesz na koncie eZUS, również jeśli formularz wysłano innym kanałem.

1. Przygotuj dane rodzica i dziecka oraz numer rachunku bankowego.
2. Zaloguj się do wybranego kanału elektronicznego i otwórz wniosek z programu Aktywny Rodzic.
3. Wybierz „Aktywnie w domu” i uzupełnij wymagane informacje.
4. Dołącz dokumenty, jeżeli wymaga ich Twoja sytuacja, na przykład dotyczące opieki naprzemiennej lub adopcji.
5. Sprawdź formularz, wyślij go i zachowaj potwierdzenie.

Kompletny wniosek ZUS rozpatruje co do zasady w terminie do dwóch miesięcy. Braki lub błędy mogą wydłużyć sprawę. Sprawdzaj korespondencję w eZUS i odpowiedz na wezwanie w wyznaczonym terminie. W przypadku odmowy ZUS wydaje decyzję; odwołanie do Prezesa ZUS należy wnieść w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Aktualne formularze, instrukcję i szczegóły procedury znajdziesz na stronie usługi gov.pl.

Jak zmienić wybraną formę wsparcia?

Jeśli dziecko zacznie uczęszczać do żłobka albo rodzice podejmą pracę i spełnią warunki innego świadczenia, możesz zrezygnować z „Aktywnie w domu” i złożyć wniosek o inną formę. Ministerstwo potwierdza, że rodzic może wielokrotnie zmieniać wybrane świadczenie. Zadbaj jednak o prawidłowy okres rezygnacji i wniosku, aby nie pobierać dwóch form za te same miesiące. Szczegóły zmiany sprawdź na stronie programu Aktywny Rodzic.

Przed wysłaniem nowego wniosku porównaj, kto może otrzymać daną formę, jak jest liczona jej kwota i komu ZUS ją wypłaca. Przy „Aktywnie w żłobku” środki trafiają do placówki, natomiast „Aktywnie w domu” wypłacane jest rodzicowi. Nie opieraj decyzji wyłącznie na wysokości świadczenia — wybierz rozwiązanie odpowiadające faktycznej sytuacji dziecka.

Najczęstsze pytania

Czy „Aktywnie w domu” zależy od dochodu?

Nie. Świadczenie wynosi 500 zł miesięcznie i nie obowiązuje kryterium dochodowe.

Od którego miesiąca przysługuje 500 zł?

Od pierwszego dnia miesiąca, w którym dziecko kończy 12 miesięcy, do końca miesiąca, w którym kończy 35 miesięcy. Aby otrzymać je od miesiąca 12. urodzin, złóż wniosek w tym miesiącu.

Czy wniosek można złożyć w placówce ZUS?

Nie, wniosek składa się wyłącznie elektronicznie: przez eZUS, mZUS, Emp@tię lub bankowość elektroniczną, jeśli bank udostępnia tę usługę.